Hittestress en vruchtbaarheid …

De uitgesproken warme zomer van 2018 staat bij ons allen in het geheugen gegrift. Wekenlang temperaturen boven de 30 graden veroorzaken problemen bij onze koeien. Een lagere productie, minder voeropname, verhoogde kans op mastitis en een slechtere vruchtbaarheid zijn kort samengevat de grootste gevolgen. Ingrepen die een direct effect hebben bij dergelijke temperaturen zijn o.a het plaatsen van ventilatoren, maar ook via de genetica bestaat de mogelijkheid om hieraan te werken. Er zijn verschillende belangrijke kengetallen en/of fokwaarden beschikbaar om de vruchtbaarheid bij te sturen.

Bevruchtend vermogen van de stier
Sire Conception Rate (SCR) is het enige, echte en objectieve cijfer om de vruchtbaarheid van het sperma van stieren te vergelijken. Dit cijfer wordt in Amerika verzameld en berekend door het rekencentrum CDCB. De KI’s kunnen gebruik maken van deze cijfers tegen betaling. Een stier krijgt pas een score als er voldoende inseminaties zijn uitgevoerd. De score vervalt wanneer de stier afgevoerd is. Het getal is het percentage wat de betreffende stier scoort ten opzichte van de gemiddelde conception rate. Het gemiddelde is gelijk aan nul. Dit kengetal is GEEN fokwaarde m.a.w. wordt niet gecorrigeerd voor seizoen, leeftijd, productieniveau of wat dan ook. Het is logisch dat een bepaalde stier met hoge SCR heel veel wordt ingezet als ‘herloperstier’, met gevolg dat de volgende berekening van dit cijfer lager uitkomt. Onderzoek heeft uitgewezen dat het gebruiken van stieren met een hoge SCR economisch interessant is. Eén procent hogere SCR staat gelijk aan 6,5 euro bij inseminatie op koeien. De winst wordt behaald door: het aantal open dagen te verkleinen, de afkalfleeftijd bij de vaarzen wordt lager en het aantal gebruikte rietjes per dracht daalt. WWS investeert al jaren in onderzoek om de vruchtbaarheid van het sperma te optimaliseren. WWS is dan ook de uitgesproken marktleider voor dit kenmerk (zie figuur 1). Momenteel heeft WWS 89 stieren in het aanbod die 1.5 of hoger scoren voor SCR. De gemiddelde SCR score per KI wordt weergegeven in figuur 2. Redenen voor deze hogere cijfers t.o.v. andere organisaties zijn: spermakwaliteit in relatie met concentratie, de laboratorium expertise en jarenlang wetenschappelijk onderzoek op dit vlak. Stieren met een hogere SCR kunnen in warmere periodes echt het verschil maken!

Figuur 1
Figuur 2: gemiddelde SCR score per KI

 

Top 10 SCR
1. Boris-Red 3.3
2. Belair 2.7
3. Miller-P 2.4
4. Yoder 2.2
5. Kenosha 1.9
6. Modesty 1.7
7. Accelrenown 1.7
8. Atwood 1.7
9 Jedi 1.6
10. Diamondback 1.6

 

Dochtervruchtbaarheid
Iedere stier krijgt een fokwaarde voor dochtervruchtbaarheid of Daughter Pregnancy Rate (DPR). Dit cijfer wort berekend uit het percentage wel dan niet-drachtige dieren gedurende elke cyclus van 21 dagen. Het is een combinatie van hoe snel een koe start met haar cyclus na de kalving, hoe sterk ze bronst vertoond en haar mogelijkheid tot drachtig worden. Een DPR-cijfer van 1.0 staat gelijk tot 1% stijging in Pregnancy Rate (PR). Elke stijging van 1 % in PTA DPR betekent een daling van 4 dagen tussenkalftijd. Deze fokwaarde heeft een hoge correlatie met levensduur of Productive Life (PL) en dus ook economisch heel belangrijk. Dochtervruchtbaarheid wordt op zijn beurt nog eens opgesplitst in ‘dochtervruchtbaarheid pinken’ of Heifer Conception Rate (HCR) en ‘dochtervruchtbaarheid koeien’ of Cow Conception Rate (CCR) omdat pinken vlotter drachtig geraken dan gekalfde dieren.  Ook hier geldt de regel: 1.0 staat gelijk aan een stijging van 1% Conception Rate.

 

Top 10 DPR
1. Jared 4.2
2. Flagship 4.0
3. Bubba 3.8
4. Alltime 3.7
5. Gomes 3.7
6. Punch 3.4
7. Copycat 3.4
8. Heisenberg 3.2
9. House 3.2
10. Legendary 3.0

 

Vruchtbaarheidsindex
De vruchtbaarheidsindex of Fertility Index (FI) is een samengestelde fokwaarde in de verhouding van 18 % HCR + 18 % CCR + 64 % DPR. De correlatie met DPR is uiteraard zeer hoog. Het is een stabieler cijfer dan enkel DPR en geeft in één oogopslag het vruchtbaarheidsniveau van de stier weer op basis van zijn dochterinformatie.

 

Top 10 FI
1. Alltime 4.3
2. Jared 4.2
3. Flagship 4.1
4. Riveting 4.0
5. Gomes 3.8
6. Bubba 3.8
7. Legendary 3.7
8. Superfly 3.5
9. Midnight 3.5
10. House 3.5

 

22/07/19